Winkelwagentje

 

 

 


De plaatjes van Lex, 20 jaar ZNF in beeld aflevering 2: ‘Eindspel’ van Samuel Beckett

Download
148.9 kb | JPG
dinsdag 5 mei

Dit jaar geen Zeeland Nazomerfestival. Gelukkig barsten we nog van de mooie plannen en zullen wij het komende jaar ons Theaterproductiehuis een andere invulling geven. Met als doel: veel moois, online, jouw huiskamer insturen. En zo werd onder meer deze rubriek geboren: De plaatjes van Lex, 20 jaar ZNF in beeld. Huisfotograaf Lex de Meester maakte in de afgelopen jaren honderden, misschien wel duizenden mooie foto’s van ons festival. Elke week lichten we er eentje uit en gaan we opzoek naar achtergrondverhalen. De keuze van Lex deze week: de absurde wereld van Samuel Beckett, gevat in een foto van de voorstelling Eindspel, 2010. Acteur Fabian Jansen roept herinneringen op aan de fysieke uitputtingsslag die hij elke avond doormaakte bij het spelen van zijn rol als Clov.

Lex: ‘Dit beeld spreekt me aan omdat het een locatie toont in mijn thuisstad Vlissingen die nu niet meer bestaat: de monumentale Zware Plaatwerkerij op de voormalige Scheldewerf waar toen de voorstelling ‘Eindspel’ van Samuel Beckett gespeeld werd tijdens Zeeland Nazomerfestival 2010. Vandaag staat op die plek het woonzorgcentrum ‘Scheldehof’.’

Deze verlaten industriële loods ademde de desolate sfeer uit die past bij de wereld zoals Samuel Beckett die beschreef in de jaren na de Tweede Wereldoorlog. Hij brengt in zijn stukken het theater terug tot de essentie: personages die in één ruimte tot elkaar veroordeeld zijn terwijl de tijd voorbij gaat. In ‘Eindspel’ wordt het publiek geconfronteerd met het troosteloos bestaan van mensen die slechts met één ding bezig zijn: wachten op het einde. Met zijn foto vat Lex de Meester het stuk samen in één beeld: in het midden zien we Hamm (gespeeld door Koen Van Impe), een blinde man die vast gekluisterd is aan zijn stoel en volkomen afhankelijk is van zijn bediende Clov (een rol van Fabian Jansen, rechts op de foto). Die brengt verslag uit van wat er gebeurt in de buitenwereld zoals hij die ziet door de ramen, bereikbaar met een grote ladder. Er zijn nog twee personages in het stuk: Nagg en Nell, de beenloze ouders van Hamm. Links op de foto steekt de kop van Nagg (gespeeld door Dic van Duin) uit een vuilcontainer, terwijl in de gesloten container ernaast zijn vrouw Nell (gespeeld door Celia van den Boogert) verborgen zit.

In zijn recensie in De Volkskrant was Hein Jansen onder de indruk van de vertolking van Clov: ‘Fabian Jansen, een jonge acteur met een robuust postuur, maakt van bediende Clov een ideaal Beckett-personage. Zijn voortdurende getob, het hijgerige gesleep met de trap om naar buiten te kunnen kijken, zijn even aandoenlijke als hopeloze hulpvaardigheid, dat alles speelt hij prachtig uit.’

Tien jaar later vroegen we Fabian Jansen naar zijn herinneringen aan deze productie. Fabian klinkt vermoeid en daar is een goede reden voor, hij is net klaar met een uniek online project dat hij speelde in de verlaten schouwburg De Harmonie in Leeuwarden: ‘Els blijft thuis’. Het is een solo waarin Fabian een 59-jarige vrouw speelt die in quarantaine moet omwille van corona. 7 dagen lang / 24 uur op 24 volgen we Els in haar flat (een studio gebouwd op het toneel van de lege schouwburg). Op geregelde tijdstippen is er ook ruimte voor interactieve momenten en kunnen de kijkers sporten, dansen, zingen of kleien met Els, of ze wordt gebeld door vrienden en familieleden. Kortom een theatermarathon van 168 uur die de veerkracht toont van theatermakers nu onze schouwburgen dicht zijn. Voor een impressie van dit project: https://www.youtube.com/watch?v=0vxD-h84gbk

Maar terug naar ‘Eindspel’ en hoe Fabian zich dat herinnert: ‘Ik blijft me dat herinneren als een fijne voorstelling omwille van de prachtige taal van Beckett, maar ook door een heel goede samenwerking met regisseur Albert Lubbers die mij als acteur voldoende vrijheid gaf om te onderzoeken wie die Clov was. Ik speelde vooral samen met Koen Van Impe als Hamm en dat samenspel klikte op een heel plezierige manier.

Als locatievoorstelling in die immense loods was deze versie van ‘Eindspel’ best gewaagd omdat Beckett zo strikt is in zijn regie-aanwijzingen. Als hij voorschrijft ‘Clov zet 2 stappen naar links’, dan werd dat voor mij in die grote ruimte meteen 20 meter. Ik holde dus de hele tijd van de ene naar de andere kant om bijvoorbeeld door de ramen te kijken en zeulde tegelijk ook nog een soort vliegtuigtrap mee die loodzwaar was. Of ik moest met een zware trekkar Hamm verplaatsen of die twee industriële vuilcontainers met Negg en Nell erin wegduwen. Kortom, het was voor mij een totale fysieke uitputtingsslag.

Toch blijft Clov één van de mooiste rollen uit mijn carrière. Dat komt ook omdat ik Theaterproductiehuis Zeelandia ervaar als een bijzonder gezelschap om voor te werken omdat er artistiek en inhoudelijk zoveel aandacht is voor het werk dat er gemaakt wordt. En Middelburg is een fantastische stad om tijdens een repetitieperiode lange tijd te vertoeven.’

Deze foto van Lex de Meester is een mooie souvenir aan ‘Eindspel’, maar maakt tegelijk nostalgisch naar de prachtige theatrale ruimte die de Zware Plaatwerkerij bood voor locatievoorstellingen van Zeeland Nazomerfestival. We speelden er eerder ‘The Ferryman’, een multimedia project van de vermaarde filmmakers en fotografen Paul en Menno de Nooijer. Veel van het grootschalig industrieel erfgoed in Zeeland is helaas de voorbije 20 jaar verloren gegaan.

Volgende week lichten we weer een mooi plaatje uit…

terug


Deel deze pagina op: